การนับวันเสีย(Unlucky day)ในแต่ละเดือนของคนเหนือ

2 ปีที่แล้วกลับบ้านช่วงสงกรานต์ ก็เหมือนทุกๆ ปีที่จะต้องมีการรดน้ำดำหัว ผู้เฒ่าผู้แก่ ภายในครอบครัวหรือญาติสนิทของเรา ผมก็คือหนึ่งในนั้น ช่วงนี้ก็เลยเป็นช่วงได้เจอญาติผู้ใหญ่ค่อนข้างเยอะ เข้าเรื่องนะครับ

จริงๆแล้วผมได้ยินคำว่า “วันเสีย” มาตั้งแต่เด็ก ความหมายของ “วันเสีย” (Unlucky day) ก็คือ วันที่คนเหนือเชื่อว่าเป็นวันที่ไม่ดีเป็นวันอัปมงคล ไม่ควรที่จะมีกิจกรรมที่ค่อนข้างสำคัญขึ้นในครอบครัว เช่น ตั้งเสาบ้าน..เพื่อที่จำทำบ้านใหม่, จัดงานบวชพระ, จัดงานศพ, ออกรถใหม่ ฯลฯ โดยคนเหนือเค้าจะค่อนข้างให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานศพ นี้ตรงกับวันเสีย ไม่ได้เด็ดขาด

ปัญหาที่ผมสงสัยและค้างคาใจมานาน ก็คือ เค้านับกันยังไง ผมก็เลยถือโอกาส วันนั้น สัมภาษณ์ลุงผมซ่ะเลย แกนับเป็น ก่อนไปฟังเสียง ต้องบอกไว้ก่อนว่า วันเสีย นั้นในแต่ละเดือนก็จะแตกต่างกันออกไป

ขออนุญาต ถอดเสียงมาเป็นตัวหนังสือเลยละกันครับ

Aoddy : หนึ่ง..ซ่อง..ซ้ำ..เอาเลย

ลุงเขียน : เกี๋ยง ห้า เดียนเกี๋ยง เดียนห้า(5) เดือนเก้า(9) เกี๋ยงห้าเก้า เหล้าตื๋นตัน เสีย ติ๊ด(อาทิตย์) กับจันทร์

ลุงเขียน : สี่ เดียนสี่(4) เดียนแปด(8) เดียนสิบสอง(12) สี่แปดสิบสอง พุทโธ พุทธา เสีย ศุกร์กับพุธ

ลุงเขียน : สาม เดียนสาม(3) เดียนเจ็ด(7) สามเจ็บสิบเอ็ด(11) เสีย เสาร์กับผัด(พฤหัส)

ลุงเขียน : ยี่ หก(6) สิบ(10) เขียมกาละ วันเดว วันอังกาน (อังคาร) เสียอังกาน วันเดว

แม่ผม : เดืยนยี่ เดืยนหก เดือนสิบ

ลุงเขียน : วันอังกาน หย่ะอะหยัง ตึงบ่อได้

Aoddy : ออออ

ปัญหาที่ทำให้ผมงง ตามมาก็คือ พอเอามาจับคู่กับปฏทินบ้านเราแล้วเนี้ย ปฏิทินคนเหนือเค้าจะนับเลยไป 1 เดือนครับ (คือถ้าเราบอกว่าเดือน เมษายน คนเหนือจะคิดว่าเป็นเดือนที่ 5 ของปีนั้นนั่นเอง ) ผมไปหาข้อมูลจาก Wiki ก็มีแถลงไขไว้ค่อนข้างชัดเจนครับ ตามด้านล่าง

  1. เดือนอ้าย ตรงกับช่วงเดือนธันวาคม(ล้านนาและลาวใช้เดือนเกี๋ยง)
  2. เดือนญี่(เดือนยี่) ตรงกับช่วงเดือนมกราคม
  3. เดือนสาม ตรงกับช่วงเดือนกุมภาพันธ์
  4. เดือนสี่ ตรงกับช่วงเดือนมีนาคม
  5. เดือนห้า ตรงกับช่วงเดือนเมษายนซึ่งถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของคนไท
  6. เดือนหก ตรงกับช่วงเดือนพฤษภาคม
  7. เดือนเจ็ด ตรงกับช่วงเดือนมิถุนายน
  8. เดือนแปด ตรงกับช่วงเดือนกรกฎาคม
  9. เดือนเก้า ตรงกับช่วงเดือนสิงหาคม
  10. เดือนสิบ ตรงกับช่วงเดือนกันยายน
  11. เดือนสิบเอ็ด ตรงกับช่วงเดือนตุลาคม
  12. เดือนสิบสอง ตรงกับช่วงเดือนพฤศจิกายน

สรุป ผมเปลี่ยนมาเป็นเดือนที่เราไล่กันได้ดีกว่า ครับ (มกราคม, กุมภาพันธ์…)

  1. เดือนมกราคม(เดือนยี่) วันเสียคือ วันอังคาร
  2. เดือนกุมภาพันธ์(เดือน 3) วันเสียคือ วันเสาร์กับวันพฤหัส
  3. เดือนมีนาคม(เดือน 4) วันเสียคือ วันศุกร์กับวันพุธ
  4. เดือนเมษายน(เดือน 5) วันเสียคือ วันอาทิตย์ กับ วันจันทร์
  5. เดือนพฤษภาคม(เดือน 6) วันเสียคือ วันอังคาร
  6. เดือนมิถุนายน(เดือน 7) วันเสียคือ วันเสาร์กับวันพฤหัส
  7. เดือนกรกฏาคม(เดือน 8 ) วันเสียคือ วันศุกร์กับวันพุธ
  8. เดือนสิงหาคม(เดือน 9) วันเสียคือ วันอาทิตย์กับวันจันทร์
  9. เดือนกันยายน(เดือน 10) วันเสียคือ วันอังคาร
  10. เดือนตุลาคม(เดือน 11) วันเสียคือ  วันเสาร์กับวันพฤหัส
  11. เดือนพฤศจิกายน(เดือน 12) วันเสียคือ วันศุกร์กับวันพุธ
  12. เดือนธันวาคม(เดือนอ้าย) วันเสียคือ วันอาทิตย์กับวันจันทร์

ส่วนตัวผมอยากรักษาไว้หน่ะครับ..มันเป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน เป็นความเชื่อ ขนาดพ่อกับแม่ผมเค้ายังท่องไม่ได้เลย..ถ้าไม่เก็บไว้..หายแน่นอน

หมายเหตุ : เป็นความเชื่อส่วนบุคคล..โปรดใช้วิจารณญานในการอ่าน 😛

ข้อมูลเพิ่มเติม : wiki

0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
10 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
อ้ายน้อยดวงดีSPฟิชชิ่งแม่ริม

วันนี้ไปหาปู่จ๋ารย์..ได้ฤกษ์ ปกเสาลงหลุม(เสาเอก/เสาโท) ได้วันพฤหัสที่ 10 มีนาคม 2554 ขึ้น 6 ค่ำเดือน 6 เหนือ (อ้างอิง= เดือนมีนาคม(เดือน 4) วันเสียคือ วันศุกร์กับวันพุธ) ซึ่งเดือนไม่ตรงกัน งง ครับ….

aoddy
10 years ago

เอ้.. มีนาวันเสีย คือ วันศุกร์ กับ วันพุธ
ได้ฤกษ์ วันพฤหัส ก็ ถูกแล้วนี่ครับ..

บิ๊กอายซ์

เดือนผิดค่ะ ไปดูมาใหม่นะคะ

เดือนเกี๋ยง คือ ตุลาคมค่ะ

เดือนยี่ คือ เดือนที่ลอยกระทง ยี่เป็ง พฤศจิกายน ค่ะ

พี่บิ๊กอายซ์

บิ๊กอายซ์

ทั้งหมดนี้ผิดค่ะ หาข้อมูลใหม่ และจัดพิมพ์เผยแพร่ใหม่ด้วยค่ะ

พี่รู้ว่าต้องการอนุรักษ์

แต่อันนี้มันผิด มากๆๆๆๆ

กลัวว่าลูกหลานจะนำไปเผยแพร่ต่อๆๆ แบบผิด

แก้ไขด้วยค่ะ พี่ก็รัก ข้อมูลล้านนาค่ะ

ช่วยแก้ด้วยนะคะ ข้างล่างนี้ ผิดหมดเลยอ่ะ

1.เดือนอ้าย ตรงกับช่วงเดือนธันวาคม(ล้านนาและลาวใช้เดือนเกี๋ยง)
2.เดือนญี่(เดือนยี่) ตรงกับช่วงเดือนมกราคม
3.เดือนสาม ตรงกับช่วงเดือนกุมภาพันธ์
4.เดือนสี่ ตรงกับช่วงเดือนมีนาคม
5.เดือนห้า ตรงกับช่วงเดือนเมษายนซึ่งถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของคนไท
6.เดือนหก ตรงกับช่วงเดือนพฤษภาคม
7.เดือนเจ็ด ตรงกับช่วงเดือนมิถุนายน
8.เดือนแปด ตรงกับช่วงเดือนกรกฎาคม
9.เดือนเก้า ตรงกับช่วงเดือนสิงหาคม
10.เดือนสิบ ตรงกับช่วงเดือนกันยายน
11.เดือนสิบเอ็ด ตรงกับช่วงเดือนตุลาคม
12.เดือนสิบสอง ตรงกับช่วงเดือนพฤศจิกายน
สรุป ผมเปลี่ยนมาเป็นเดือนที่เราไล่กันได้ดีกว่า ครับ (มกราคม, กุมภาพันธ์…)

1.เดือนมกราคม(เดือนยี่) วันเสียคือ วันอังคาร
2.เดือนกุมภาพันธ์(เดือน 3) วันเสียคือ วันเสาร์กับวันพฤหัส
3.เดือนมีนาคม(เดือน 4) วันเสียคือ วันศุกร์กับวันพุธ
4.เดือนเมษายน(เดือน 5) วันเสียคือ วันอาทิตย์ กับ วันจันทร์
5.เดือนพฤษภาคม(เดือน 6) วันเสียคือ วันอังคาร
6.เดือนมิถุนายน(เดือน 7) วันเสียคือ วันเสาร์กับวันพฤหัส
7.เดือนกรกฏาคม(เดือน 8 ) วันเสียคือ วันศุกร์กับวันพุธ
8.เดือนสิงหาคม(เดือน 9) วันเสียคือ วันอาทิตย์กับวันจันทร์
9.เดือนกันยายน(เดือน 10) วันเสียคือ วันอังคาร
10.เดือนตุลาคม(เดือน 11) วันเสียคือ วันเสาร์กับวันพฤหัส
11.เดือนพฤศจิกายน(เดือน 12) วันเสียคือ วันศุกร์กับวันพุธ
12.เดือนธันวาคม(เดือนอ้าย) วันเสียคือ วันอาทิตย์กับวันจันทร์

w41
w41
9 years ago

รู้สึกว่าข้อมูลจะผิดนะคะ เดือนยี่ ก็คือเดือนสิบสอง เดือนที่ลอยกระทง
ตามเนื้อเพลงวันเพ็ญ เดือนสิบสอง แต่ทางเหนือเรียกเดือนยี่เป็งค่ะ

kawasanova
kawasanova
9 years ago

ใช่ครับ ผิดๆๆๆๆ
ให้เอาเดือนไทย (พวกขึ้น/แรม) +2 จะเป้นเดือนล้านนาครับ
เดือนนี้ กันยายน 2554 เดือนไทยคือเดือน 10 ดังนั้นเดือนล้านนา คือ เดือน 12
พอลอยกระทง เดือนพฤศจิกายน เดือนไทยคือ ขึ้น 15 ค่ำเดือน 12 คือเดือนยี่ (2 ล้านนา)

nco
nco
9 years ago

ขอค้านหน่อยครับ เดือนยี่ของทางเหนือเป็นเดือนที่ลอยกระทงครับ ประมาณเดือน พฤศจิกายน ครับ แต่ข้อมูลของท่านบอกว่า มกราคมนั้นผิด เพราะห้วงเดือนมกราคมเป็นเดือน ๔ เหนือครับ แต่ที่ท่านบอกมาน่าจะเป็นเดือนไทยมากว่าครับ เพราะพฤศจิกายน ของท่านคือเดือน ๑๒ ลองฟังเพลงลอยกระทงดูนะครับ

madame fourxy
madame fourxy
9 years ago

เดือน ผิดค่ะ เพราะเดือน 3 ของทางเหนือคือเดือนธันวาคม จึงมีการปล่อยครั่ง เค้าเรียกว่า ขึ้นครั่งเดือน 3

คณพศ
คณพศ
9 years ago

ล้านนา ภาดกลาง
เดือนเกี๋ยง ตุลาคม
เดือนยี่ พฤศจิกายน
เดือนสาม ธันวาคม
เดือนสี่ มกราคม
เดือนห้า กุมภาพันธ์
เดือนหก มีนาคม
เดือนเจ็ด เมษายน
เดือนแปด พฤษภาคม
เดือนเก้า มิถุนายน
เดือนสิบ กรกฎาคม
เดือนสิบเอ็ด สิงหาคม
เดือนสินสอง กันยายน

Cruzz
Cruzz
8 years ago

ไม่ทราบว่าเอาข้อมูล Wiki ไหนมาครับผิดถนัดเลย
การนับเดือน +1 คือเดือนที่นับตามจันทรคติของคนไทยภาคกลาง
(ย้ำครับว่าภาคกลาง)
ส่วนของคนเหนือนั้นต้อง +3 ครับ
ที่สำคัญการ + – นั้นไม่ได้ตายตัวครับ แต่ประมาณคร่าวๆ
(เพราะนับวันตามจันทรคติ มี 29 และ30 วัน ตามข้างขึ้นและข้างแรม
เดือนเลขคี่มี 29 วันและเดือนเลขคู่มี 30 วัน ทำให้ 1 ปี < 365 วัน
รวม 3 ปีจึงมีวันครบ 1 เดือน ในปีที่ 4 จึงเพิ่มเข้าไปทำให้ในทุกๆ 4 ปี
จะมีเดือน 8 สองหน(ครั้ง))
สรุปแว่ เอ้ยว่า
เดือนมกราคม = 1 (+1) ภาคกลางคือ เดือน ๒
=1 (+3) ภาคเหนือคือ เดือน ๔

10
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x